جیسون اپس، اسنوبردسوار ۲۰ ساله، در ۱۸ مارس ۲۰۱۶ هنگام استفاده از «XL jump» در پارک زمینی گریوس مانتین دچار آسیب شدید نخاعی در سطح C4/5 شد و اکنون از چهاراندامفلج است.
خلاصه پرونده
جیسون اپس علیه بهرهبردار پیست به استناد بیاحتیاطی (Negligence)، نقض قرارداد و نقض قانون مسئولیت متصرفان اماکن (Occupiers Liability Act – OLA) طرح دعوا کرد. دفاع اصلی پیست، شرط عدم مسئولیت/اسقاط دعوی بود که بالای باجه فروش بلیط و پشت بلیط درج شده بود و همچنین علائم هشدار در ورودی پارک بود. قاضی بدوی در رسیدگی مختصر (Summary Trial) دعوای اپس را مردود دانست و اعلام کرد که او به موجب «شرط عدم مسئولیت» حق طرح دعوی را اسقاط کرده است.
روند رسیدگی
- بدوی (BC Supreme Court، ۲۰۱۹):
دعوا رد شد؛ قاضی پذیرفت که اخطارها و متن چاپی پشت بلیط، شرط عدم مسئولیت از جمله نسبت به «غفلت خودِ متصرف» را بهطور مؤثر به آگاهی خواهان رسانده است. - تجدیدنظر (BCCA، ۴ مارس ۲۰۲۰):
دیوان استیناف با این تحلیل مخالفت کرد و گفت برای لازمالاتباع شدن شرط عدم مسئولیت، متصرف باید پیش از انعقاد قرارداد یا همزمان با آن «اقدامات معقول» برای جلب توجه مصرفکننده به بند سنگینِ اسقاط مسئولیت از غفلت خودِ متصرف انجام دهد؛ اتکاء به علائمی که پس از خرید بلیط دیده میشوند، در تحلیل اطلاعرسانی قراردادی جایز نیست. همچنین «تجربه قبلی» اپس در پیست دیگری (ویسلر) دلیل کافی برای انتساب «آگاهی واقعی» از این شرط نسبت به قرارداد فعلی با گریوس مانتین نیست. نتیجه: پذیرش تجدیدنظر، نقض حکم رد دعوا، و اعاده رسیدگی.
جزییات و استدلالهای کلیدی دادگاه تجدیدنظر
- تفکیک دو پرسش:
(۱) اطلاعرسانی درباره «خطرات ذاتی فعالیت» و
(۲) اطلاعرسانی درباره «اسقاط مسئولیت از غفلت خودِ متصرف».
بهگفته قاضی بدوی، اخطاریه پشت بلیط و پوستر باجه فروش «خواندنش دشوار» بود و بند مربوط به غفلت خودِ متصرف «در متن ریز و میان ویرگولها پنهان» شده بود؛ این برای جلب توجه کافی نیست. - زمانِ اطلاعرسانی:
علائم بزرگ ورودی پارک، حتی اگر واضح باشند اما پس از خرید بلیط دیده میشوند؛ بنابراین در بحث «الحاق شرط قراردادی» قابل اتکا نیستند. اطلاع باید در یا پیش از باجه فروش انجام شود. - تجربه قبلی خواهان در پیست دیگر:
صرف مواجهه پیشین با فرمهای مشابه، «دانش واقعی» از شرط حاضر ایجاد نمیکند و قابل انتقال به قرارداد جدید با طرف دیگر نیست.
رأی نهایی
دیوان استیناف اعلام کرد که بر مبنای یافتههای خودِ قاضی بدوی (پس از حذف اتکاء ناروا به علائمِ پس از خرید و کنار گذاشتن «تجربه قبلی»)، اساس حقوقی برای رد دعوا وجود ندارد؛ لذا تجدیدنظر وارد است و حکم رد دعوا نقض و دعوا برای رسیدگی ادامهدار اعاده شد.
اهمیت و پیامدهای حقوقی
- استاندارد «اقدامات معقول» در بندهای سنگین معافیت از مسئولیت:
متصرفِ محلهای تفریحی برای نفی تکلیف مراقبت ذیل OLA باید بهطور برجسته، پیش از معامله، و واضح به بند «اسقاط مسئولیت از غفلت خود» توجه دهد؛ اتکاء به متن ریزِ پشت بلیط یا علائم پساخرید کافی نیست. - تفکیک ریسک ذاتی فعالیت از اسقاط مسئولیت قراردادی:
اطلاع از «خطرات ورزش» با «اسقاط مسئولیت از تقصیر خودِ بهرهبردار» متفاوت است و دومی نیازمند اطلاعرسانی پررنگتر است. - راهنمای عملی برای باشگاهها/پیستها/تفریحگاهها:
اگر میخواهند بر شرط عدم مسئولیت تکیه کنند، باید آن را درشت، برجسته، قبل از خرید و ترجیحاً با امضاء یا تأیید صریح مصرفکننده ارائه کنند؛ در غیر این صورت، در دعاوی صدمه شخصی ممکن است غیرقابل استناد باشد.
منابع اصلی: هارپر گری و متن رأی 2020 BCCA 78 (PDF)